dichterbijhetwater.be

dichterbijhetwater.be

Deze blog ?

Yves probeert de actualiteit rond de rivieren in de Zuid-West-Vlaamse regio op te volgen.

Very big jump ...

De LeiePosted by Yves 12 Jul, 2010 22:00:49

Gisteren was er ‘Big Jump’. In heel Europa sprong op tal van plaatsen jong en oud in rivieren en kanalen. Daarmee wilden ze de beleidsmensen wijzen op het belang van proper water.
Vraag is: willen ze dat wel echt? Allemaal? Ik zet er toch even een heel bescheiden vraagtekentje achter.

Vorig jaar in Kortrijk startte het rivierdichterschap in opdracht van Natuur.koepel vzw. Ik mocht toen enige toelichting geven bij de uitgangspunten: focussen op het rivierherstelproject van de Leie, de mensen van onze regio weer dichter bij het water brengen. Waarna de aanwezigen vol enthousiasme in het kanaalwater sprongen.

Dat was ook de ultieme bedoeling van het evenement dat gisteren op poten werd gezet aan de Vlaanderenkaai in Kortrijk.

Voor de Big Jump van 2010 schreef ik een reeks haiku’s. Uit die reeks werden er drie geselecteerd. De haiku’s zouden in duurzaam materiaal worden vervaardigd en drijvend op het water hun boodschap aan de man brengen. De letters werden uit dun populierenhout gesneden en op een drijvend frame bevestigd. Samen met een bevriend schrijnwerker waren de haiku’s ter plaatse geassembleerd en te water gelaten. Er was op voorhand dus nogal wat werk ingekropen.

Om de haiku’s op de juiste plaats te positioneren dook ik rond het middaguur in het kanaal. Het voorrecht van de rivierdichter om in mijn eentje in het kanaal te zwemmen. Een soort van ‘voorproeven’. Dichter bij het water kan een mens niet geraken. In het kanaal groeien de zuurstofplanten ‘en masse’. Het is niet altijd makkelijk zwemmen, het hoornblad verstrengelt rond je benen. Een visser die zich een rustige dag langs het kanaal had voorgesteld reageerde heel misnoegd op de zich ontwikkelende activiteiten op de andere oever. “Kunnen jullie dit echt niet op voorhand aankondigen? Kennen jullie dan helemaal geen hengelsportverenigingen of winkels? Kan je niet in de Leie springen, trouwens? Ik snapte die man zijn woede wel een beetje. Maar de actie was helemaal niet onaangekondigd. Alleen de visser op de oever wist het niet. Uiteindelijk kon ik hem, halvelings watertrappend en halvelings aan een drijvende haiku hangend overtuigen van ons gemeenschappelijk doel. “Ik was een beetje boos, maar ik begrijp het wel. Maar nu bijten ze niet meer.” Volgens de visser ging vooral de populatie van snoekbaar zienderogen achteruit op het kanaal. Niet door de gebrekkige kwaliteit, maar door overbevissing. “Het zijn de Fransen, die nemen alles wat ze vissen mee”. Ik beloofde om de organisatoren te wijzen op de mogelijke interacties met hengelsportverenigingen die ook voor proper water ijveren. Waarna ik de oever bereikte.

Ondertussen waren de eerste kijkers langs de oever verschenen. De eerste haiku was dan ook aan alle ‘kijkers’ gericht:


Van op een oever
Heeft nog nooit iemand gevoeld
Hoe het water stroomt

Vanaf 13 uur daagden er meer en meer mensen op die hun zwemplunje bij hadden. Om de actie van de Big Jump te duiden dreef volgende haiku op het water:

De rivier wacht op
De mens die wikt en beschikt
Over klaar water

Een coverband gaf van op het podium het beste van zichzelf. Je voelde een groeiende onrust bij de menigte. Ze waren gekomen om in het kanaal te springen. Je zou ze niet langer in toom kunnen houden. Zwemmers stonden op de oever naar het water te lonken. Hier en daar hoorde je wat commentaren op de drijvende boodschappen.

Een derde haiku verwees naar het rivierherstelproject:

In het Leieland,
Gouden rivier wachtend op
Een nieuwe lente

Even voor drie klom schepen Stefaan Bral op het podium. Zijn toespraak was kort en krachtig. We springen voor proper water.

Waarna ik op het podium nog wat duiding mocht brengen bij de drijvende poëzie en namens Natuur.koepel vzw het project Rivierherstel nog eens in de kijker mocht zetten.

Alleen de niet-springers waren op dat moment nog aan het luisteren. Het overgrote deel was met dergelijke hitte vooral naar het kanaal afgezakt voor een verfrissend duik. De ‘Big Jump’ in Kortrijk was ‘Big’. Ik mocht van op het podium aftellen. Dat was helaas een maat voor niets. Reeds bij de tweede tel sprongen er enkele honderden dolle duikers in het water. De overgebleven snoekbaarzen vluchtten richting Bossuit. De in de voormiddag nog massaal aanwezige libellen en juffers zochten veiliger oorden op. De eerste meer onervaren zwemmer die tot z’n verbazing vaststelde dat hij geen grond onder z’n voeten voelde sloeg in lichte paniek z’n anker om de meest nabije haiku. Drijvende populieren letters waren daar niet op voorzien, kraakten, plooiden, … De dichter sprong in het kanaal en probeerde te redden wat er te redden viel terwijl een uitgelaten menigte er niet eens meer bij stilstond hoe het water op de Vlaanderenkaai een goede zwemkwaliteit had gekregen. Ik hoorde een jonge zwemmer nog roepen naar z’n vriend dat die waterplanten toch wel vervelend waren … Even meende ik te kunnen voelen hoe die visser zich had gevoeld.

Wat verder, langs de Leie, realiseerde het stadsbestuur ‘Buda Beach’. Een plaats voor vissen op het droge: de waterkwaliteit is nog niet goed genoeg om in te zwemmen. En gisteren hoorde ik voor het eerst over het fenomeen van de onderstroom: daar waar de oude en de nieuwe Leie weer samen stromen is er een heel gevaarlijke stroming die het zwemmen er quasi onmogelijk maakt.

Er moet dringend werk worden gemaakt van meer zwembare rivieren. Aan de Vlaanderenkaai was de draagkracht van het zuivere kanaalwater tijdens de Big Jump overschreden. Met z’n allen waren we, voor één keer, veel te dicht bij het water.

  • Comments(0)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post13

Haiku's voor de Big Jump in Kortrijk

De LeiePosted by Yves 06 Jul, 2010 16:01:21

Aanstaande zondag is er opnieuw Big Jump. In heel Europa springen er mensen in rivieren en kanalen om de aandacht op de noodzaak van proper water te vestigen.

Zwemmen in de Leie zit er nog altijd niet in. Of het moet uit noodzaak zijn. Anderzijds is het kanaal Bossuit-Kortrijk ter hoogte van de monding in de Leie wel van goede kwaliteit. Ik zwom reeds verschillende malen in het kanaal. Het is een ware sensatie om in 'open water in eigen streek' te zwemmen. Zondagnamiddag springen we met z'n allen in het kanaal ter hoogte van het sluis aan de Leie in de Vlaanderenkaai.

Ter gelegenheid van de Big Jump heb ik een aantal haiku's geschreven. Deze drijvende 'haiku's met boodschap' zullen eveneens zondag te water worden gelaten.

Naast hopen op mooi weer is het nu ook nog hopen op voldoende drijfkracht ...

Iedereen welkom!

Vlaanderenkaai, Kortrijk, 11 juli 2010, vanaf 14u00.

  • Comments(0)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post12

Hoe valt dit te dichten?

De LeiePosted by Yves 23 Jun, 2010 00:13:53
Een aanrader voor wie de Leie lief heeft: het boek 'De Leie, natuur en cultuur' van Armand Vermeulen.



Het lijvige boek, dat werd gerealiseerd in samenwerking met het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap en de Stichting Monumenten- en Landschapszorg dateert van 1986. Het bevat een onvoorstelbare verzameling van waardevolle gegevens over de Leie.
Ik ben er al enkele weken in aan het snuisteren. Het boek werkt inspirerend. Maar ook soms ontmoedigend.
De historiek van de Leie is er één van slagen en verwondingen. Het is soms moeilijk in de gekanaliseerde bedding die door drukke steden loopt de poëzie van de rivier zoals die in het boek wordt beschreven te herkennen.

Verder geeft het boek ook een overzicht van meer dan 1000 jaar 'rivierherstel'. De rivier werd ontelbare keren verlegd, verbreed, verdiept, ...
Echter, in al die jaren was 'natuurherstel' nooit een uitgangspunt. Steeds waren verbeteringen van het stedelijk weefsel, uitbreiding van scheepvaartmogelijkheden, met andere woorden, voornamelijk economische motieven reden van het 'aanpakken' van de rivier.

Zouden we er nu, zeggen en schrijven 2010, wél in slagen om ook de natuur (en daarmee de poëzie) terug naar de Leie en haar onmiddellijke omgeving te brengen?

Laten we daar met z'n allen voor duimen!

  • Comments(1)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post11

Zwembad in Spiere

De ScheldePosted by Yves 25 May, 2010 21:54:42

De poëziewandeling langs de Schelde en de daaraan gekoppelde inhuldiging van de twee borden aan het rustpunt mogen gerust een succes worden genoemd.

Een gevarieerd publiek van jong en oud, van dichtbij en ver(der) af.

Tijdens de wandeling kwamen we ook langs het oude openluchtzwembad van Spiere.
Ik stond al vaker voor het vervallen gebouw. Hoe ik ook luisterde, ik hoorde er geen poëzie in.
Het werd in 1935 gebouwd als waterzuivering voor de Schelde maar toen dit niet bleek te lukken werd het omgebouwd tot één van de eerste openluchtzwembaden in België.
Koning Leopold III kwam zelfs voor de officiële opening.
Pas toen ik ook nog een oud krantenartikel las waarin burgemeester Walraet van Spiere-Helkijn een tip van de sluier lichtte over de nieuwe toekomst van het zwembad kwam het gebouw weer tot leven.

Dixit burgemeester Walraet:
"Ons vroegere openluchtzwembad aan de Schelde wordt een toeristisch interessante site waar wij onder andere de archeologische vondsten uit de Michelsbergcultuur
zullen exposeren.’’

De Michelsbergcultuur verwijst naar het Stenen Tijdperk...

  • Comments(0)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post10

Poëziewandeling

De ScheldePosted by Yves 17 May, 2010 14:49:33

Zaterdag 22 mei wordt de focus van de rivierdichter even verlegd. Zuid-West-Vlaanderen is namelijk niet alleen de Leie. In het zuiden wordt de regio begrensd door de 'moeder der Belgische rivieren', de Schelde.

In samenwerking met het gemeentebestuur van Spiere-Helkijn en de provincie West-Vlaanderen wordt er in de omgeving van de Schelde, de Spierebeek en het Spierekanaal een poëziewandeling georganiseerd. Tijdens deze wandeling worden de toeristische infoborden aan het rustpunt langs de Schelde onthuld.

Wim Parmentier, naar eigen zeggen 'woordenverzamelaar' uit Watou komt me vergezellen om het luik 'poëzie' in de wandeling te verzorgen.

De officiële uitnodiging van het provinciebestuur zegt het als volgt:

------------------------------------------------------------------------------------------------

Twee jaar geleden werd een nieuw rustpunt in Spiere aan de boorden van de Schelde aangelegd. Samen met het gemeentebestuur van Spiere-Helkijn werden nieuwe infoborden ontworpen rond de thema’s ‘landschap in verandering’ en ‘poëzie’. Rivierdichter Yves De Bosscher liet zijn inspiratie de vrije loop en schreef voor ons een passend gedicht. Het resultaat is te bewonderen op één van de infoborden. Het andere infobord laat je kennis maken met het veranderde landschap aan de Schelde door de eeuwen heen.

Programma
22 mei 2010 - 18 uur Afspraak aan het kerkplein in Spiere

  • Verwelkoming door schepen Rik Vandevenne en door Marleen Titeca-Decraene, gedeputeerde voor de Provincie West-Vlaanderen
  • Start poëziewandeling met rivierdichter Yves De Bosscher
  • Onthulling infoborden aan het rustpunt aan de Schelde
  • Voorstelling nieuwe wandelkaart Spiere-Helkijn
  • Drankje aangeboden door het gemeentebestuur van Spiere-Helkijn

Praktisch
Geen inschrijving noodzakelijk!
Meer info: Johan.vandenberghe@west-vlaanderen.be

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

  • Comments(0)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post9

De Leie, Zanggedicht voor Bariton-solo, gemengd koor en orkest

De LeiePosted by Yves 08 Mar, 2010 23:06:55
Ik vaar nog even verder met het idee van het nieuwjaarsconcert.
Na enig zoekwerk heb ik de partituur van 'De Leie', de cantate van Peter Benoit, op de kop kunnen tikken. De tekst voor de cantate is een gedicht van Adolf Verriest, broer van Hugo Verriest.
Nu ik de tekst lees weet ik het plots niet meer. Dat de tekst gedateerd zou zijn, dat had ik min of meer verwacht. Maar de thematiek is anders dan gedacht: waar is de Leie in het 'Vlaamsche Leielied'?

De Leie - Adolf Verriest

Zoet is wel der vooglen tale,
Zoet der lente zonnestrale,
Zoet de zoele zomernacht,
Zoet de reine kinderlach;
Maar nog zoeter is mij 't lied,
't Lieve Vlaamsche Leielied,
Als de Meie
Langs de Leie
Weer doet groeien,
Bloeien, broeien,
Bloemen, vruchten,
Boomen, gras en riet.
Klinken heldre hamerslagen,
Dreun' de donkre donderwagen,
Oorlog make moedren bang,
Machtig zin' de zegezang,
Nog zoo machtig galmt het lied,
't Vrije Vlaamse Leielied,
Als de kringen
Gaan aan 't zingen:
Heil U, Vlaandren!
Hoog de vaandlen!
Weet gij niet waarom die zangen?
Houdt gij niet aan volksverlangen?
Kent gij geen geschiedenis?
Vraagt gij wat een Vlaming is?
Hoort de stem van 't nieuwe lied,
't Vrije Vlaamsche Leielied:
God voor bake,
Vorst voor stake,
Vlaamsch voor sprake!
't Vrije, 'tvrije Diet,
't Vrije Vlaamsche Diet!
Zoo de Vlaming
En anders niet!
Zegen over Staat en Koning!
Zegen over veld en woning!
Over al dat roert en leeft
Zegen zoo een vader geeft!
Heer, dien vraagt U 't biddend lied,
Knielend, 't Vlaamsche Leielied!
Ieder weunste
Uwe geunste,
Land en stede
Uwen vrede!
O Heer, wij smeeken U, ontzeg het niet,
O Heer, dien vraagt U 't biddend lied!
God voor bake,
Vorst voor stake,
Vlaamsch voor sprake!
't Vrije, 't vrije Diet,
't Vrije Vlaamsche Diet!
Zoo de Vlaming,
En anders niet!
Ieder weunste
Uwe geunste!
Land en stede
Uwen vrede!

  • Comments(0)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post8

Nieuwjaarsconcert

De LeiePosted by Yves 01 Jan, 2010 14:31:10

Een nieuw jaar ingezet. 2010. Het jaar van de biodiversiteit.
En dat is dus ook een beetje het jaar van de levende rivieren. Ook in onze rivieren blijft de biodiversiteit een aandachtspunt. Eind vorig jaar kwam de kwaliteit van de Zenne in het nieuws. De Zenne bewijst dat het kan : met doorgedreven middelen in een tiental jaar een open riool terug een rivier laten worden. De perikelen met de waterzuivering tonen echter ook hoe kwetsbaar een rivier is.

Ik keek daarnet naar het Nieuwjaarsconcert vanuit Wenen. Traditioneel als toegift voor het publiek : An der schönen blauen Donau. Een ode aan de op één na langste rivier van Europa. Bijna 3000 km stromen van de bron naar de Zwarte Zee. Met prachtige beelden van de Donau, van bron tot monding. Mijn gedachten dwaalden wat af. Onze Leie, van haar bron tot waar ze in de Schelde stroomt : 202 km. De Schelde : ongeveer 360 km. Kleine broertjes in vergelijking met die machtige stromen. En toch zorgen ze ook al eeuwen voor beroering van dichterlijke zielen.
Je moet niet eens ver gaan zoeken : Peter Benoit, bij wijze van spreken geboren naast de Leie in Harelbeke, schreef een cantate met als titel 'De Leie'. Deze cantate is in 2010 precies 135 jaar oud ! En twee van zijn oratoria waren ook aan rivieren gewijd : 'De Schelde' en 'De Rijn'.
Precies daar kwamen mijn gedachten weer bij de finale van der schönen blauen Donau. Welke ontroerende, magistrale of breekbare beelden zouden we kunnen maken van onze rivieren ? En zouden we dat op de muziek van Benoit kunnen plakken ?

  • Comments(0)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post7

Een stoomboot op de Leie ?

De LeiePosted by Yves 04 Dec, 2009 18:00:39
Er voeren de voorbije weken weer veel boten over de Leie. Wie heeft de stoomboot gezien ? In deze tijd van het jaar leven volwassenen in dromen van kinderen. En zou die brave man op die stoomboot ook voor ons iets in petto hebben ? Een ver uitgewerkt en realistisch herstelproject bijvoorbeeld ? Wie weet ...

  • Comments(0)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post6

4,2 en oneffen

De LeiePosted by Yves 03 Sep, 2009 23:24:33

Vandaag op de Leie gevaren van Deinze naar Wervik en ondertussen veel geleerd.
Recentelijk was ik een beetje gaan twijfelen aan de uitgangspunten van het dichten voor de Leie. Wat valt er nog te beleven aan deze rivier ?

En toch. De Leie is een luie en lome rivier, maar ze draagt dagelijks vele zware vrachten van hot naar her. En straks wordt ze met het Seine-Schelde-project nog belangrijker.

Maar ik hoorde vandaag ook weer wat ruis uit de luidsprekers op de boot komen.
Iedereen maakt aanspraak (de economie, de natuur, de landbouw, het toerisme, ...) op een deel van de koek. Dat is zo met elk nieuw project in Vlaanderen.
Als je op de Leie vaart, langs de verzakte oevers, de nieuwe mega-beton-laadkaaien met bergen zand of schroot en op de oevers naakte betonnen industriële gebouwen ... Dan weet je het wel. Deze rivier moet weer nieuw worden gemaakt. Ze moet weer met het hinterland worden verbonden. Dan voel je zo dat er meer ruimte voor natuur rond de rivier moet komen.

500 hectare natte natuur. Dat is de bedoeling. Tegen 2015, 2021 of 2027 ...

Het project Seine-Schelde is een prioritair project binnen het Trans European Network. Europa heeft voor een periode van 7 jaar (vanaf 2007) een mooi potje centen klaar gelegd voor infrastructurele aanpassingen op de rivier. Ze moeten een soort van Europese transportzone zonder grenzen en zonder begrenzingen helpen realiseren.

Deze sluis in Harelbeke bijvoorbeeld.

116 meter lang. Moet er één worden van 185 meter lang. Werken zouden in 2012 moeten starten. En dat is maar één deeltje van het mega-project.
Een nieuw kanaal van meer dan 100 km in Frankrijk is het pareltje aan de kroon van het project.

Toch even slikken: de totale kostprijs van het project binnen die 7-jaar periode: meer dan 4,2 miljard euro. En daarvan kom Europa met 10 % over de brug. De rest moet door Frankrijk, het Vlaamse en het Waalse gewest worden betaald.

  • Comments(0)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post5

Dichter op het water ...

De LeiePosted by Yves 31 Aug, 2009 16:21:12

Donderdag aanstaande (3 september) vaart de milieuboot op de Leie van Deinze naar Wervik.
Onderweg wordt het Seine-Schelde-project en de stand van zaken van het rivierherstelproject toegelicht aan geïnteresseerde beleidsmensen en ambtenaren uit de streek.

Ik vaar mee. Wie weet zorgt de boottrip voor nog wat inspiratie.
Ik ben vooral benieuwd naar de verankering van het herstelproject.

  • Comments(0)//rivierblog.dichterbijhetwater.be/#post4
« PreviousNext »